Feb 25, 2024

श्रीदत्तमानंदाष्टकं


॥ श्री गणेशाय नमः ॥ ॐ द्रां दत्तात्रेयाय नमः ॥

गुरुमूर्तिं चिदाकाशं सच्चिदानन्दविग्रहं । निर्विकल्पं निराबाधं दत्तमानंदमाश्रये ॥१॥ योगातीतं गुणातीतं सर्वरक्षाकरं विभुं । सर्वदुःखहरं देवं दत्तमानंदमाश्रये ॥२॥ अवधूतं सदाध्यानम् औदुम्बरसुशोभितं । अनघाप्रिया विभुं देवं दत्तमानंदमाश्रये ॥३॥ निराकारं निराभासं ब्रह्मविष्णुशिवात्मकं । निर्गुणं निष्कलं शान्तं दत्तमानंदमाश्रये ॥४॥ अनसूयासुतं देवं अत्रिवंशकुलोद्भवं । दिगम्बरं महातेजं दत्तमानंदमाश्रये ॥५॥ सह्याद्रिवासिनं दत्तं आत्मज्ञानप्रदायकं । अखण्डमण्डलाकारं दत्तमानंदमाश्रये ॥६॥ पञ्चयज्ञप्रियं देवं पञ्चरूपसुशोभितं । गुरुपरम्परं वन्दे दत्तमानंदमाश्रये ॥७॥ दत्तमानंदाष्टकं यः पठेत् सर्वविद्या जयं लभेत् । दत्तानुग्रहफलं प्राप्तं दत्तमानंदमाश्रये ॥८॥ फलश्रुति – एककालं द्विकालं वा त्रिकालं यः पठेन्नरः । सर्वसिद्धिमवाप्नोति श्रीदत्त: शरणं मम ॥


॥ श्रीगुरूदत्तात्रेयार्पणमस्तु ॥
॥ श्रीगुरुदेवदत्त ॥

Feb 16, 2024

श्री श्रीधरस्वामीकृत सद्‌गुरुंची मानसपूजा


॥ श्री गणेशाय नमः ॥ ॐ द्रां दत्तात्रेयाय नमः ॥

॥ श्री राम समर्थ ॥ 

मानसपूजा म्हणजे ज्या पूजेत आपले मनच सारे सोपस्कार थोड्या थोड्या प्रमाणात करते, ती पूजा. परमात्म्याला मानसपूजा खूप आवडते, असे श्री समर्थांनी सांगितले आहे. सगुण व निर्गुण ही परमात्म्याची दोन रूपे आहेत. सगुण साकार रूपात देहाचा आकार असतो, निर्गुण-निराकार रूपात एकाच एक बिंदूत आनंद असतो. त्यात देह-आकाराशी सुतराम् संबंध नसतो. सगुणरूपात श्रीगुरू व देव दोन्ही प्रकार असतात. श्रीगुरू सगळ्या देवांचे रूप व आनंदघन-परब्रह्म असतो. श्रीगुरूचे रूप हे मुमुक्षूंसाठी मोक्षाची वाट दाखवणारे, प्रत्येकाला मंगलमय आनंद देणारे असते. आपल्या देहात मस्तक हे उत्तमांग असे गणले जाते. त्यातही त्याच्या मधोमध असलेले ब्रह्मरंध्र हे अत्युत्तम. येथे येणाऱ्या ब्रह्म या शब्दावरून याची महती समजते. ही जागा जी आहे ती अनंतानंदरूप असलेली, ब्रह्मस्वरूप जागा मानली जाते. 'गुरुर्ब्रह्म नमाम्यहम्', साक्षात् परब्रह्मस्वरूप गुरूला वंदन करतो - म्हणून श्रीगुरूला नमस्कार करताना, त्याचे रूप लक्षात घेऊन नमस्कार करण्याची पद्धत गुरुतत्त्वाचे प्रतिपादन करणारे ग्रंथ सांगतात. हे ब्रह्मरंध्र श्रीगुरूचे वासस्थान आहे. याला सहस्रदल कमल असेही म्हणतात. या सहस्रदल कमलाच्या मध्यकर्णिकेवर लक्ष केंद्रित करून अनंत आनंदरूप श्रीगुरूचे ध्यान करावे. त्याचे बरेच प्रकाश आहेत, पण नव्या साधकाला कल्पना यावी यासाठी श्रीगुरूचा प्रकाश हा निष्कलंक चंद्रप्रकाशासारखा आहे, असे समजून त्याने ध्यान करावे.

तो अमृतरूप चांदण्याचा पसरलेला प्रकाश हाच श्रीगुरूचा देह समजावा. चोहीकडे पसरलेल्या त्या आनंदानेच अमृतरूप चांदण्याच्या प्रकाशाचे रूप धारण केलेल्या, शुभ्रवर्णाच्या आपल्या शुभ रूपाला त्या सहस्रदल कमलाच्या मध्यकर्णिकेच्या मधोमध बसलेल्या प्रसन्नवदन श्रीगुरूचे ध्यान करावे. नंतर आसन, पाद्य, अर्घ्य, स्नान, वस्त्र, गंध-अलंकार, पांढरे सुवासिक फूल, सुगंधी अत्तर अर्पण करावे. तुलसीदल, बिल्वदल किंवा पांढरे फूल घेऊन एकशे आठ किंवा एक हजार एक वेळा 'श्रीधराय नमः'ची नामपूजा करावी. त्यानंतर धूप-दीप व नैवेद्यात हव्या त्या पक्वान्नांची निर्मिती करून सोन्याच्या थाळीत श्रीगुरूला पोटभर जेवू घालावे. हात धुतल्यानंतर अनेक फलार्पण करून श्रीगुरूला तृप्त करावे. त्यानंतर मुखशुद्धीसाठी तुलसीपत्र देऊन, असेल तेवढे नाणे नवरत्न महादक्षिणा म्हणून द्यावे. नंतर मंगलारती, मंत्रपुष्प, स्तोत्र, प्रदक्षिणा आटोपून नमस्कार करून, श्रीगुरूच्या कृपाळू, प्रसन्न मुखकमलावरील मंदहास्य पाहात जप करावा. ब्रह्मानंदाच्या अद्‌भुत प्रकाशाने युक्त अर्चना समर्पित करावी. पाणी, धूप-दीप व नैवेद्य, सगळे आपण तृप्त होईपर्यंत अर्पण करावे. 

इति शिवम्

- श्री श्रीधरस्वामी

॥ श्रीगुरूदत्तात्रेयार्पणमस्तु ॥


मूळ स्रोत : श्रीसद्‌गुरुबोधामृत


Feb 8, 2024

कृतार्थ करण्या जन्म आपुला ...


॥ श्री गणेशाय नमः ॥ ॐ द्रां दत्तात्रेयाय नमः ॥


कृतार्थ करण्या जन्म आपुला । नित्य भजा गुरूवरां । स्मरां हो दिगंबरासी स्मरां । स्मरा हो दत्तगुरूंना स्मरां ॥धृ. गुरूपदांना करता वंदन । संसाराचे तुटते बंधन । सदैव स्मरूनी दत्तपदांना । ताप भवाचा हरा जिथे भक्तिने प्रभूचे गायन । तिथे विराजे अत्रिनंदन । नामामृत हे अखंड सेवुन । जीवाला उद्धरा ज्ञानभक्तिच्या उजळुनी ज्योती । गुरूनामाची गात आरती । सद्‌भावांच्या भावफुलांनी । पूजन गुरूंचे करा



Jan 13, 2024

श्रीमद्वासुदेवानंदसरस्वतिविरचित श्रीसप्तशतीगुरुचरित्रसार


श्री गणेशाय नमः ॥ ॐ द्रां दत्तात्रेयाय नमः ॥


आज पौष शुद्ध द्वितीया, कलियुगातील द्वितीय श्रीदत्तावतार, भगवान श्रीमन्नृसिंह सरस्वती स्वामी महाराजांची जयंती ! पूर्वावतार श्रीपाद श्रीवल्लभ यांनी वचन दिल्याप्रमाणे अंबा-माधव या शिवभक्त दांपत्यापोटी पौष शुद्ध द्वितीयेला, शनिवारी माध्यान्हकाळी करंजनगरी श्री नृसिंह महाराजांच्या स्वरूपात अवतार घेतला.

समस्त दत्तभक्तांना श्री नृसिंह सरस्वती महाराजांच्या जयंतीच्या भक्तिमय शुभेच्छा !


शांतदांत इंदुकोटिकांदीप्त अत्रिनंदना । देंववृंदवंद्यपाद दत्त भक्तचित्तरंजना ॥

पापतप्ततापभंजना सनातना जनार्दना । मायिकांधकारसूर्य दत्त भक्तचित्तरंजना ॥  दत्त कृत्तकामरोष वेषधारि भिक्षु तूं जना । इष्ट देसि धर्म पासि दत्त भक्तचित्तरंजना ॥

राग द्वेष दोष वारिं, तारिं सूर्यचंद्रलोचना । भक्तकामधेनु तूंची दत्त भक्तचित्तरंजना ॥  हस्तिंदण्ड कुंडि घेसि देसि जीव वीतजीवना । रक्तपद्मपत्रनेत्र दत्त भक्तचित्तरंजना ॥ तूंचि विश्वहेतु मंतु सोसि होसि मायबाप ना । नित्य शुद्ध बुद्ध मुक्त दत्त भक्तचित्तरंजना ॥

तूंचि देव योगि होसि नासिं दैन्यदुःखकानना । न्यासि होसि कृष्णावासि दत्त भक्तचित्तरंजना ॥ ब्रह्मवस्तु तूं अनादिमध्यनाश खास वासना । वारिं, भक्ति देयिं तारिं दत्त भक्तचित्तरंजना ॥

प. प. श्रीमद्वासुदेवानंदसरस्वती महाराजरचित श्री नृसिंह सरस्वती महाराजांचे हे स्तवन वाचताच त्या भगवंताची मूर्ती आपल्या डोळ्यांसमोर अवचित उभी राहते. श्री टेम्ब्ये स्वामींच्या प्रश्नावलीतील आठवे सूचित साधन अर्थात श्रीसप्तशतीगुरुचरित्रसार या ग्रंथातील हे स्तोत्र आहे. थोरल्या महाराजांनी रचलेल्या प्रत्येक ग्रंथात अथवा स्तोत्रांत नेहेमीच त्यांची असामान्य प्रतिभा, तीव्र बुद्धीमत्ता आणि उत्कट दत्तभक्ती यांचा प्रत्यय येतो. अर्थातच, श्री सप्तशतीगुरुचरित्रसार ग्रंथही त्यास अपवाद नाही. या प्रासादिक ग्रंथाची महती वर्णतांना प. पू. सद्‌गुरु योगिराज श्री. गुळवणी महाराज लिहितात - सप्तशतीगुरुचरित्र म्हणजे सातशें ओव्यांत संपूर्ण गुरुचरित्र संक्षेपाने दिलेलें आहे. यांतही मूळ प्राकृत गुरुचरित्राप्रमाणें एकावन्न अध्याय केले आहेत. मूळ गुरुचरित्र हें ब्राह्मणांनी स्नानसंध्या करून सोवळ्यांनी वाचण्याचा संप्रदाय सर्वत्र आहे. शिवाय त्यांतील ओवीसंख्याही बरीच आहे. करितां ज्यांना मूळ गुरुचरित्र वाचण्याची शक्यता नाही अशा सर्व स्त्रीपुरुषांनाही गुरुचरित्र वाचनाचें श्रेय मिळावें व त्यांचेकडूनही शास्त्रानुसारी वाङ्मय तप घडावें या उद्देशानें सप्तशतीगुरुचरित्र हा ग्रंथ श्रीमहाराजांनी निर्माण केला असावा. यांत दुसरा एक चमत्कार असा दिसून येईल की, प्रत्येक ओवीतील तिसरें अक्षर क्रमानें वाचीत गेल्यास श्रीमद्भगवद्गीतेंतील पंधरावा अध्याय तयार होतो. म्हणजे या ग्रंथाचे वाचनानें पंधराव्या अध्यायाच्या पठणाचेंही श्रेय सहज मिळणारे आहे. अल्प वेळांत श्रीगुरुचरित्र वाचनाचे फळ देणाऱ्या या दिव्य ग्रंथाबद्दल " कर्ता करविता दत्त । वासुदेव निमित्त येथ । तत्पदीं अर्पिला ग्रंथ । तोच येथ आदिमध्यांतीं ॥" अशी ग्वाही स्वतः थोरल्या महाराजांनी दिली आहे. श्रीमद्भगवद्गीतेंतील पंधरावा अध्याय अधोरेखित करण्यासाठी या ग्रंथाच्या बहुतेक आवृत्तीत तिसरे अक्षर शब्दविग्रह करून दाखविले जाते, मात्र त्यांमुळे या पोथीचे पारायण अथवा वाचन करतांना मूळ शब्द सलग वाचता येत नसल्याने तो शब्द आणि त्या अनुषंगाने एकूणच त्या पदाचा/ओवीचा अर्थ लगेच लक्षांत येत नाही. यासाठी दत्तभक्तांसाठी सलग शब्द ठेवून ही पाठावृत्ती तयार केली आहे. समस्त दत्तभक्तांनी याचा अवश्य लाभ घ्यावा.


॥ श्रीमद्वासुदेवानंदसरस्वतिविरचित श्रीसप्तशतीगुरुचरित्रसार ॥



॥ श्रीगुरूदत्तात्रेयार्पणमस्तु ॥
॥ श्रीगुरुदेवदत्त ॥

Jan 5, 2024

जय देव जय देव जय जय सुखमूर्ते - श्री स्वामी समर्थ आरती


॥ श्री गणेशाय नमः ॥ ॐ द्रां दत्तात्रेयाय नमः ॥ श्री स्वामी समर्थाय नमः

॥ श्री स्वामी समर्थ जय जय स्वामी समर्थ


जय देव जय देव जय जय सुखमूर्ते । हो स्वामी गुरुमाते ।  आरती ओवाळीतो निर्गुण-सगुणाते ॥धृ.॥ जय देव… वारुळातुनी आला कोणासी वाटे  कोणी म्हणती आला वटवृक्षावाटे धरणीतुनी आला की ओंकारावाटे कोठुनी आला नकळे नकळे कोणाते ॥१॥ जय देव…  काही केल्या नकळे कुळ-मूळ या गुरुचे  सगुण-निर्गुण झाले एकचि परि साचे देवा-मनुजा कौतुक या अवताराचे स्वामी समर्थ झाले जगता उद्धर्ते ॥२॥ जय देव… कोटी आदित्यासम दाहक तव चर्या  कोटी चंद्रसुशीतल परि तू गुरुवर्या  करुणावत्सल करिशी माया सर्वांते चरणी आश्रय लाभे चारही लोकांते ॥३॥ जय देव… कोहं-सोहं शिकविशी ज्ञान-मार्गाने  चित्त-बुद्धी स्थिरविशी नित्य ध्यानाने  भक्ती मार्गा नेसी डोळस श्रद्धेने सार्थक झाले वाटे येऊनि जन्माते ॥४॥ जय देव… कर्मे सर्व सरवा नुरवा आसक्ती भक्तीसेवा करवा मुरवा सुखशांती योगक्षेमा पुरवा विरवा भ्रांतीते ठेवा सदैव चरणी आम्हां गुरुमाते ॥५॥ जय देव…


॥ श्रीगुरुदेवदत्त ॥ 


रचनाकार - श्रीयुत् नागेश करंबेळकर