॥ ॐ श्री गणेशाय नमः ॥ ॐ द्रां दत्तात्रेयाय नमः ॥
भक्तवत्सल श्रीदत्तप्रभूंची कृपा किती प्रभावी असते हे सांगणारा श्रीगुरुचरित्रातील चौदावा अध्याय हा त्या अध्यायमालिकेचा मेरुमणि आहे. या अध्यायाचे भक्तिभावाने पारायण व चिंतन केल्यास दुर्धर संकटांचा नाश होतो, असे अनेक थोर पुरुषांचे वचन आहे. क्रुरयवनशासनं-सायंदेववरप्रदानं नामक या अध्यायात श्रीनृसिंह सरस्वती महाराजांच्या शिष्योत्तमाची कथा वर्णिली आहे. प्रथमभेटीतच श्रीगुरुंच्या वचनांवर पूर्ण विश्वास ठेवणाऱ्या सायंदेवांची केवळ दर्शनमात्रें श्रीनृसिंह सरस्वतीस्वामींविषयीं भक्ती, नितांत श्रद्धा निर्माण झाली आहे.
' भक्त होय रे वंशोवंशी । माझी प्रीति तुजवरी ।... ' असे वरदान प्रत्यक्ष त्या परब्रह्माकडून सायंदेवाला मिळाले, त्याच्या भाग्याचे काय अन किती वर्णन करावे बरें ? वरद-कृपाघन श्रीनृसिंहसरस्वती महाराजांनी वासरब्रह्मेश्वर इथे त्याच्या घरी भिक्षा घेतलीच, अन तद्-नंतर गाणगापुर येथे श्रीगुरु असतांनादेखील पुनःश्च स्वगृहीं यथासांग श्रीगुरुपूजन आणि मोठी समाराधना करण्याचे महद्भाग्य या सद्भक्तास अन त्याच्या संपूर्ण परिवारास लाभले. भक्तकामकल्पद्रुम दत्तमहाराज किमान दोनदा तरी त्यांच्या या परम शिष्याच्या घरीं गेले होते, असा श्रीगुरुचरित्रांत स्पष्ट उल्लेख आहे. तसेच, पुढें पंधरा वर्षांनी नित्य श्रीगुरुदर्शन, सेवा, सान्निध्य, काशीयात्रापुण्यफळ आणि प्रत्यक्ष श्रीगुरुदेवांच्या उपस्थितीत अनंतव्रत पूजन असे अनेक परमलाभ सायंदेवास प्राप्त झाले. पुढे, श्रीगुरु निवडक शिष्यांना घेऊन श्री शैल्य यात्रेस निघाले, त्यावेळीसुद्धा सायंदेव गुरुंसमवेत होता. श्रीगुरु कर्दळीवनात गुप्त झाल्यावर जी चार प्रसादपुष्पें आली होती, त्यातील एक सायंदेवाने घेतले होते. अर्थात त्याचा जो अनन्यभाव श्रीगुरुचरणीं स्थिर झाला होता, त्याचेच हे वरदानस्वरूप फळ होते.
श्रीनृसिंह सरस्वतीमहाराजांच्या सर्वच कसोटींत पुरेपूर उतरलेल्या या शिष्योत्तमाच्या भक्तीचे अतिशय सुरेख आणि सखोल विवेचन करणारा श्री. ना. वा. ठेंगडीलिखित गुरुचरित्रातील सायंदेव हा लेख सर्व दत्तभक्तांनी आवर्जून वाचावा असाच आहे.
दत्तभक्तहो, विदर्भ साहित्य संघ, नागपूर या संस्थेद्वारे प्रकाशित करण्यात येणाऱ्या युगवाणी या नियतकालिकातील हा चिंतनात्मक लेख पृष्ठ क्रमांक १८वर आहे.
श्री. ना. वा. ठेंगडीलिखित गुरुचरित्रातील सायंदेव श्रीगुरुमहाराजांच्या ठायीं सायंदेवाचा जो उत्कट भक्तिभाव होता, त्याच्या किमान एक कोट्यांश भक्तिभाव तरी श्रीदत्तप्रभूंची अत्यल्प सेवा, भक्ती करतांना आपल्या मनांत दृढ व्हावा !, हीच प्रार्थना !
॥ श्रीगुरूदत्तात्रेयार्पणमस्तु ॥
॥ श्रीगुरुदेवदत्त ॥


